รูปทรงของเพชร

ในการเสนอภาพของเพชร ไม่ว่าจะเป็นโฆษณาทางโทรทัศน์ สินค้าตัวอย่างที่โชว์ตามร้านเพชร เพชรกลมเหลี่ยมเกสร มักจะถูกเลือกมาเป็นต้นแบบแห่งรูปทรงเพชรที่งามจับตา ทั้งภาพลักษณ์ของความเป็นเพชร และประกายแห่งเพชรที่สะท้อนออกมาได้เตะตาที่สุด

ราคาของเพชรกลมนอกจากอยู่ที่น้ำหนักของเพชรที่คิดเป็นกะรัตแล้ว ยังอยู่ที่ความลึกในการเจียระไน ถ้าเจียระไนให้ส่งประกายน้ำดีก็จะมีราคาสูงขึ้นด้วย

เพชรกลมเหลี่ยมเกสรที่นิยมมากสุดคือ เพชรเบลเยี่ยมคัต ซึ่งจะนิยมเจียระไนสำหรับเพชรที่น้ำหนัก 1 กะรัตขึ้นไป แต่ถ้าน้ำหนักน้อยกว่านั้น จะมีทั้งเบลเยี่ยมคัต และรัสเซียนคัต ซึ่งการเจียระไนจะมีเหลี่ยมมากกว่าเบลเยี่ยมคัต แต่ราคาในการเจียระไนจะถูกกว่าเบลเยี่ยมคัดประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ปัจจุบันเริ่มมีอิสราเอลคัตเข้ามาในตลาดสำหรับเพชรเหลี่ยมเกสรด้วย แต่ยังไม่เป็นที่นิยมในตลาด

สาเหตุหนึ่งทำให้เพชรกลมเหลี่ยมเกสรเป็นที่นิยมมากที่สุดในบรรดารูปทรงเพชรทุกแบบ เนื่องจากเป็นเพชรที่เป็นแบบมาตรฐาน ซื้อง่ายขายคล่อง ราคาซื้อราคาขายจะมีช่วงห่างกันน้อยที่สุดในบรรดาเพชรรูปทรงอื่น และความเรียบง่ายของแบบทรงกลมก็เป็นสาเหตุหนึ่งให้คนตัดสินใจซื้อ เพราะใช้ได้หลายโอกาสและจัดเข้าชุดกับเครื่องประดับกายต่าง ๆ ได้ง่ายกว่ารูปทรงอื่น ๆ จึงไม่แปลกที่ร้านค้าเพชรส่วนใหญ่จะมีเพชรกลมเหลี่ยมเกสรเป็นสินค้ายืนพื้น ทุกร้าน

การเจียระไนอัญมณีทรงรูปไข่ แต่เดิมนั้นนิยมใช้กับอัญมณีประเภทพลอยไพลินและทับทิม เนื่องจากเนื้อพลอยตัดง่ายกว่าเพชร จนกระทั่งในศตวรรษที่ 20 เทคนิคการเจียระไนได้รับการพัฒนาให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น จึงเริ่มมีการเจียระไนในรูปไข่ ซึ่งจะแสดงหน้าเพชรถึง 58 หน้า จึงเริ่มมีการใช้รูปทรงอันงามสง่านี้ ซึ่งแสดงให้เห็นหน้าเพชร 58 หน้า นับเป็นทรงเพชรที่ดูสง่าอย่างยิ่ง

เพชรรูปหัวใจ จัดกลุ่มอยู่ในกลุ่มเพชรแฟนซีคัต ซึ่งนับแต่อันดับ 2 ถึงอันดับ 5 จะเป็นเพชรในกลุ่มแฟนซีคัตทั้งหมด และในกลุ่มที่ติดอันดับก็จะเป็นแฟนซีที่ชินตากันมาแล้วทั้งสิ้น คือ รูปหัวใจ รูปหยดน้ำ รูปสี่เหลี่ยม และรูปมาคีส์ (ตามลำดับ) ซึ่งนอกจากกลุ่มนี้แล้วในบรรดาเพชรแฟนซีคัต ก็จะมีรูปทรงอีกหลากหลายตั้งแต่รูปว่าว ทรงตัด ต้นสน หัวม้า รูปพระจันทร์เสี้ยว เป็นต้น

ทั้งนี้ เพชรในกลุ่มหลังนี้จะไม่จัดอยู่ในกลุ่มขายดีนัก เพราะข้อจำกัดในเรื่องราคาค่าเจียระไนที่จะสูงกว่าปกติ การคัดเพชรที่จะนำมาประกอบเป็นรูปร่างต้องได้สีและขนาดใกล้เคียง ถ้าเป็นเพชรดีทั้งหมดมาประกอบก็จะราคาสูงกลายเป็นของหายาก แต่ถ้าเป็นของมีตำหนิก็จะราคาสูงเพราะค่าแรง แต่คุณภาพที่ได้จะมีเพียงแค่ค่าทางใจต่อผู้สั่งทำเพราะร้านค้าเพชรส่วนใหญ่ ถ้าไม่ใช่ร้านค้าเพชรชั้นนำระดับแนวหน้าก็จะไม่สั่งทำรูปทรงเหล่านี้มา จำหน่ายโดยไม่จำเป็น

ในกลุ่มแฟนซีคัดมาตรฐาน รูปหัวใจค่าแรงจะแพงเป็นอันดับหนึ่ง เพราะการเจียระไนจะต้องแล้วแต่ขนาดเพชร บางครั้งได้หัวใจอ้วน หัวใจยาว ตามขนาดเพชรที่นำมาเจียระไน โดยทั่วไปเพชรรูปหัวใจ ไฟและเหลี่ยมของเพชรจะไม่แวววาวเท่าเพชรกลม

เพชรรูปหยดน้ำ หรือแพร์เชฟ เป็นเพชรที่ได้มาจากรูปทรงของธรรมชาติ ทั้งหยดน้ำตามชื่อภาษาไทยที่เรียก และชื่อผลไม้ตามชื่อภาษาอังกฤษ เป็นเพชรอีกทรงที่นิยม เพราะยังจัดเป็นรูปทรงที่เรียบ ๆ เข้าตัวเรือนได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นเครื่องประดับชนิดใด ทั้งแหวน ต่างหู และจี้ จึงทำให้เป็นรูปทรงที่ได้รับความนิยมในอันดับต้น ๆ เพราะเป็นแบบที่ไม่หวือหวา แต่ขายได้เรื่อย ๆ

144 เหลี่ยมเพชร เพชรทรงปริ๊นเซสคัต (ส่วนบนราบเรียบ และรอบข้างสี่เหลี่ยม) ได้รับการออกแบบในปีค.ศ. 1961 โดย Arpad Nagy ที่ลอนดอน มีหน้าเพชรระหว่าง 49-144 หน้า สามารถช่วยลดสภาวะเจือสี และตำหนิของเพชรได้ ที่มุมของเพชรควรมีหนามยึด

สำหรับเพชรสี่เหลี่ยม พริ้นเซสคัต จะมีอัตราค่าแรงในการเจียระไนแพงเป็นอันดับ 3 ในกลุ่มเพชรแฟนซี สังเกตว่าเครื่องประดับเช่น แหวน ถ้าเรียงด้วยเพชรพริ้นเซสคัต ราคาจะสูงกว่าเพชรกลมเหลี่ยมเกสร ไม่น้อยเมื่อเทียบในขนาดและน้ำหนักเพชรเท่ากัน

เพชรทรงเอมเมอรัลด์ เกิดขึ้นพร้อมกับศิลปะ art deco โดยได้รับแรงบันดาลใจ จากการเจียระไนมรกต ด้วยหน้าเพชรที่ลดหลั่นกันใต้ยอดเพชร รูปทรงนี้จะให้ประกายส่ว่างใสได่มากกว่าการเจียระไนแบบอื่นๆ

ความนิยมของเพชรทรงมาคีส์ หรือรูปทรงที่คล้ายเมล็ดข้าวสารไทย เป็นเพชรที่ต้องใช้ความระมัดระวังในการเจียระไนเป็นพิเศษ ราคาค่าแรงเลยสูงเป็นอันดับสองในกลุ่มเพชรแฟนซีที่ติดอันดับนี้รองจากเพชร รูปหัวใจ ว่ากันว่าคนที่ชอบเพชรทรงมาคีส์ ส่วนใหญ่จะเป็นคนที่ชอบของแปลก

เพชรทรงมาคีส์จะเหมือนเพชรทรงกลมที่ยืดตัวออกเป็นมุมแหลมในแนวตั้ง ในขณะเดียวกันก็เหมือนเพชรรูปไข่หรือเพชรรูปสี่เหลี่ยมที่เอามาตัดมุมออก และเป็นเพชรหยดน้ำที่เอามาต่อมุมด้านล่าง ความแปลกของรูปทรงมาคีส์ทำให้มาคีส์เป็นทรงเพชรที่ติดอันดับความนิยมเสมอมา แม้จะไม่อยู่ในอันดับต้นแต่ก็มีผู้นิยมไม่น้อย เพราะความสวยงามของเพชรมาคีส์ สามารถโชว์ความงามได้ในตัวเพชรแบบเดี่ยวและการจัดวางเป็นรูปทรงต่าง ๆ ทั้งกลีบดอกไม้ ใบไม้ รูปสัตว์ อาทิ แมลงปอ เป็นต้น ได้อย่างลงตัวเพียงอาศัยการจัดวางอย่างมีศิลปะเท่านั้น